Waarom ik de term ‘vleesvervangers’ misleidend vind

Eet jij wel eens vleesvervangers? Misschien omdat je wat minder vlees wilt eten, maar toch echt behoefte hebt aan iets dat op vlees lijkt? Veel mensen in mijn omgeving zeggen daadwerkelijk ‘niet gegeten te hebben’ als ze er geen vlees, vis of kip in hun maaltijd zat. Serieus? Dat zit tussen je oren. Natuurlijk heb je wel gegeten! Je hebt alleen anders gegeten dan je gewend bent. Dus?!

Dé winstgevende oplossing die fabrikanten hierop bedacht hebben zijn vleesvervangers. Voor al die mensen die weten dat het goed is minder vlees te eten, maar zogenaamd niet gegeten hebben als er een dier in hun maaltijd ontbreekt. Niet dat ik niet blij ben met deze trend: het zorgt namelijk wel voor minder vleesconsumptie en de meeste vleesvervangers zijn hartstikke lekker! Ik heb echter stiekem wel iets tegen de term ‘vleesvervangers’..

Misleidend

In oktober schreef ik een artikel over de ‘schnitzelgate’: de naam ‘vegetarische kipstuckjes‘ zou volgens de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit misleidend zijn. Alsof mensen niet zelf kunnen nadenken, was mijn conclusie.

In dit artikel beargumenteerde ik onder andere dat producten zoals ‘vegetarische kipstuckjes’ niet voor niets vleesvervangers heten: ze zijn geïnspireerd door vlees. Toch vind ik deze naam misleidend. De naam suggereert namelijk dat vlees vervangen moet worden.

Nodig is geen argument

Vlees hoeft niet vervangen te worden. Ja, de voedingsstoffen die je uit vlees haalt moet je als vegetariër of als veganist uit andere voeding halen, maar dat betekent niet dat je vlees moet vervangen. Dat betekent ook niet dat je ‘vegetarische kipstuckjes’ of ‘vegetarisch rul gehackt’ moet eten om aan al je voedingsstoffen te komen, zoals veel niet-vegetariërs of -veganisten denken.

Eiwitten, ijzer en vitamine B12

De voedingsstoffen waar het dan meestal om gaat zijn eiwitten, ijzer en vitamine B12.

Eiwitten zitten overal in, zelfs in ananas. Natuurlijk zit er wel wat meer proteïne in onder andere peulvruchten en sojaproducten, dus zeker als je veel sport zorg je dat je deze producten regelmatig binnenkrijgt. De hoeveelheid eiwitten die we nodig hebben wordt echter ook zwaar overschat. Een verrassend groot aantal van de beste sporters ter wereld presteert op een volledig plantaardig dieet. Sterker zelfs: velen hiervan zijn krachtsporters. Vegan gains!

IMG_20170821_152401_891.jpg

Voor ijzer geldt vrijwel hetzelfde. Ja, dat zit veel in vooral rood vlees. Het zit echter ook veel in spinazie: herinner je je Popeye nog? Evenals in linzen en pure chocolade. Wij offeren ons wel op, hoor..

Vitamine B12 is de enige, echt de énige voedingsstof die veganisten onvoldoende via plantaardige voeding binnenkrijgen. ‘Zie je wel? We horen dieren te eten, want daarin zit wel vitamine B12 en die hebben wij mensen nodig!’ Als dat jouw redenatie is, ben je slecht geïnformeerd. Daarvoor veroordeel ik je niet, hoor! Zelf wist ik tot jaar geleden ook niets anders. Wat je echter moet weten is dat vitamine B12 ook niet van nature in dieren voorkomt. Vitamine B12 wordt geproduceerd door bacteriën en komt vooral voor in de bodem. Het is een vieze vitamine! Wij mensen kregen die vroeger binnen doordat onze leefomstandigheden niet zo hygiënisch waren en we meer buiten leefden. Nu we zo steriel leven, is daar geen sprake meer van.

Dieren brengen van nature wel hun tijd buiten door en krijgen zodoende door grazen en wroeten vitamine B12 binnen. Op die manier komt de vitamine terecht in hun vlees! Triest genoeg is zelfs daar door de bio-industrie momenteel al regelmatig geen sprake meer van. Dieren die niet of weinig buiten komen, krijgen vitamine B12 in dat geval gesupplementeerd via het veevoer. Dat is toch van de zotte! Als het dier het moet supplementeren zodat jij vitamine B12 via diens vlees binnen kan krijgen, kun je toch net zo goed het dier laten leven en zelf een vitamine B12-pilletje of –snoepje nemen?

DSC_7661-01

Vleesimitaties

Vleesvervangers hoeven dus overduidelijk niet gegeten te worden omdat ze nodig zijn. Ze worden gegeten omdat mensen ze lekker vinden, zo eenvoudig is het. Vleesvervangers zouden we in mijn ogen dus beter ‘vleesimitaties’ kunnen noemen: het is nagemaakt, maar vervangt het niet. De definitie van ‘imitatie’ is: ‘product dat zo gemaakt is dat het op iets anders lijkt’. Dat slaat toch de spijker op z’n kop!

Vleesvervangers worden zo gemaakt dat ze op vlees lijken, omdat mensen de smaak en textuur van vlees lekker vinden. Helemaal niets mis mee! Maar laten we dan wel met z’n allen zo reëel zijn om ze niet te zien als vervangers. Een uitgebalanceerd plantaardig dieet is al volwaardig, dus we hoeven niets te vervangen. We voegen alleen iets toe, omdat we het lekker vinden.

Hoe denk jij over vleesvervangers?

Advertenties

9 REACTIES

    • Wat fijn om te horen, bedankt voor je complimenten! Op Facebook ontstaan al diverse discussies, dus het prikkelt in ieder geval tot nadenken 🙂

  1. Ben ik het volledig mee eens! Ik eet dan ook zelden ‘vleesvervangers’ en gewoon extra groenten etc (enkel een burger op een broodje met guacamole kan mij zo af en toe heeeel erg smaken)

  2. Ik denk eigenlijk dat veel mensen tegenwoordig, door de komst van alle kant en klare vleesvervangers, de term “vleesvervanger” iets te letterlijk nemen.
    In de jaren tachtig en negentig (ik eet echt al heel lang geen vlees meer ;)) werd met de term vleesvervanger gewoon bedoeld: “dat wat je extra op je bord legt in plaats van vlees” kon een omelet zijn, konden linzen zijn in de lasagne, tofu, een burger van granen, een gevulde paprika, noem maar op.
    Het hoefde niet per se op vlees te lijken, want dat was er (nog) niet echt.

    Tegenwoordig verwachten veel mensen dat een vleesvervanger exact op vlees lijkt, net zo smaakt, en dezelfde voedingstoffen bevat.
    En veel kant en klare vleesvervangers komen daar ook best dicht bij, maar je kunt vlees ook op andere manieren vervangen, het gaat er gewoon om dat je genoeg eet, en gevarieerd genoeg.
    Een vervanger betekent dat het ergens voor in de plaats komt, niet dat het hetzelfde moet zijn (vind ik dan)

    • Klopt, ben ik het mee eens! Het moet zeker niet hetzelfde zijn, maar veel mensen verwachten dat tegenwoordig wel. Op zich niets mis mee als je daardoor echt vlees kan laten staan! Ik vind de term ‘vervanger’ echter zo klinken alsof er iets vervangen móet worden. Stel dat we nu gewend waren om bonen te eten en dan opeens zouden ontdekken dat we ook dieren konden eten en daar onze eiwitten uit konden halen, dan noemden we dat misschien wel ‘bonenvervangers’. Nogal een plastische vergelijking maar het gaat mij meer om wat de norm is. Dat is vlees eten en in de ogen van veel mensen MOET vlees daarom vervangen worden door iets soortgelijks als je het niet eet. Veel mensen weten niet beter (niet neerbuigend bedoeld, maar gewoon omdat ze zich er niet per se in interesseren) en zijn zich er echt niet van bewust dat het niet MOET. Dat vind ik jammer..

Geef een reactie